Fiyattaki belirsizlik fındığı vuruyor

TMO’nun fındık alım fiyatını açıklamaması belirsizliğe neden oluyor. Üretici ve ihracatçılar, “Üretici maliyetine satış yapıyor, ihracatçılar ise fiyat oluşmadığı için alım yapmak isteyenlere fındık satamıyor. Belirsizlik fındığı vuruyor” diyor
Türkiye’nin en önemli tarım ürünleri arasında yer alan fındıkta belirsizlik hakim. Fındık sezonunun başlamasına rağmen ne rekolte tahmini açıklandı ne de fiyat. Yaklaşık 3 yıl öncesine kadar fındık fiyatı serbest piyasada belirlenirken, üreticilerin talebiyle fiyatların Toprak Mahsulleri Ofisi’nce açıklanması kararı alınmıştı. Rekolte tahminleri de sezon öncesinde FİSKOBİRLİK, Ziraat Odaları Birliği, ihracatçı birlikleri ve Tarım Bakanlığı tarafından ayrı ayrı olarak açıklanırdı. Gelen rekolte tahminlerinin birbirini tutmaması nedeniyle, rekolte tahmininin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanacağı kararı alınmıştı. Ancak sezon öncesinde piyasaya yön veren rekolte tahmininin açıklanmamış olması da üretici tarafında memnuniyetsizlik yarattı.

PİYASAYI ETKİLİYOR

Özellikle son yıllarda serbest piyasada belirlenen fındık fiyatlarının üreticiyi memnun etmediğine dikkat çeken Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, “Üreticinin maliyetine yakın fiyatlar oluşuyordu. Ancak üreticinin talebiyle de fındık fiyatını TMO belirlemeye başladı. Şu anda serbest piyasada oluşan fiyat ise 11-11.5 TL civarında. Üretici bu fiyattan memnun değil. TMO’nun sezon başlamadan önce hazırlığını yapması ve fiyatı açıklaması gerekiyordu. Özellikle sahil kesimlerinde fındık serbest piyasa fiyatlarından pazara inmeye başladı. Üreticileri TMO fiyat açıklamadan fındığını satmaması konusunda uyarıyoruz ama üretici de işçi parası ve diğer giderlerini karşılayabilmek için zarar ediyor olsa dahi fındığını satıyor. TMO sezon başlamadan önce fiyatı açıklayacağını duyurmuştu. Maalesef olmadı. Rekolte tahmininin de açıklanmamış olması piyasayı etkiliyor. Çünkü bu sene sis, aşırı sıcak ve külleme hastalığı nedeniyle rekolte düşük. Buna rağmen serbest piyasanın şeffaf olmaması ve tekelleşme nedeniyle fiyatlar düşük tutuluyor” diye konuştu.

PAZARIMIZI KAYBEDİYORUZ

Üreticiler dışında belirsizliğin ortadan kalkmasını bekleyen diğer bir kesim de ihracatçılar. İstanbul Fındık ve Mamulleri İhracatçılar Birliği (İFMİB) Başkanı Ali Haydar Gören, “TMO’nun fiyat açıklamaması belirsizlik yaratıyor. Bizden ürün talep eden müşterilerimize cevap veremiyoruz. Şu ana kadar 30-40 bin ton kadarlık bir pazarımızı kaybettik. Kaybettiğimiz pazarlara, İtalya, ABD ve Azerbaycan gibi rakip ülkeler satış yaptı. Bizim bir fiyat telaffuz etmemiz doğru olmaz ancak Türkiye’nin fındık piyasasında pazarını kaybetmemesini sağlayacak sürdürülebilir bir fiyat politikasının belirlenmesi gerekiyor. Üreticinin desteklenmesi şart. Biz ihracatçıyız üzerine kârımızı koyup satıyoruz. Ancak belirsizlik olunca gelen talebe cevap veremiyoruz” dedi.

PAYIMIZ YÜZDE 40'A KADAR DÜŞEBİLİR

TÜRKİYE’nin 25 yıl önce dünyadaki fındık ticaretinde yüzde 85 pazar payına sahip olduğunu hatırlatan Ali Haydar Gören, “Şu andaki payımızı ise yüzde 60-65 civarında. Türkiye’de 730 bin hektar alanda fındık ekili. Dekar başına elde edilen verim ise ortalama 70-80 kilogram. Rakip ülkelerde dekar başına elde edilen verim ise İtalya’da 220 kilogram, ABD’de 300 kilogram, Azerbaycan ve Gürcistan’da ise 250 kilogram civarında. Yüksek verim sayesinde onların maliyetleri Türkiye’den daha düşük oluyor. Eğer sürdürülebilir bir fiyat politikası oluşturulmazsa, fındık bahçeleri gençleştirilmezse, iyi tarım uygulamalarına geçiş yapılmazsa 10 yıl içinde Türkiye’nin fındık ticaretinde alacağı pay yüzde 40’lara gerileyebilir” ifadelerini kullandı.

'ÜLKEMİZ HER DAKİKA GELİR KAYBEDİYOR'

TZOB geçen günlerde fındık fiyatı ile ilgili bir açıklama yapmış, fiyatın en az 15 TL olması gerektiğini duyurmuştu. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) fındıkta piyasaya girmekte gecikmesi ve makul bir fiyat açıklamamasının fındıkta ihraç fiyatını düşüreceğini, ülke ekonomisine yapılan katkının azalmasına yol açacağını söylemişti. Bayraktar, “Rekoltedeki düşüş, fındıkta üretici maliyetini daha da yükseltecek. Dünyanın en büyük fındık üreticisi ülkesi olmamıza rağmen TMO’nun fındık alım fiyatını açıklamaması, dış alıcıların ucuz fiyattan fındık bağlantısı yapmalarını sağlıyor. Bu gecikme ülkemizin her dakika gelir kaybetmesine neden oluyor. Fındığın büyük bölümü ihracata gidiyor. Geçen yıldan bu yana dolar kuru yüzde 70.4 arttı. Fiyat 15 lira açıklansa da dolar bazında kabuklu fındık fiyatı sadece 2.5 doları, iç fındık fiyatı bütün maliyetler eklense 5.5 doları bulmaz. 2014/2015 sezonunda iç fındığın kilogramını 12.87 dolardan, bu sezon 6.23 dolardan satan Türkiye, fındık fiyatını düşük tutarak ihracat gelirlerini düşürmemeli. 2014/2015 sezonunda sadece 217 bin 427 ton iç fındık ihraç edilmesine rağmen 2.8 milyar dolarlık ihracat geliri kazanıldı.1 Eylül-8 Ağustos döneminde bu sezon 277 bin 747 ton iç fındık ihraç edilmesine rağmen, ihracat geliri 1.73 milyar dolarda kaldı” diye konuştu.

ÜRETİCİYE HAKSIZLIK YAPILIYOR

TRABZON Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı ve Arsin Ziraat Odası Başkanı Hasan Kozoğlu da fiyatın bir an önce en az 15 TL olarak açıklanmasını beklediklerini söyledi. Bazı üreticilerin 11-11.5 TL’den giderlerini karşılayabilmek için fındığını sattığına dikkat çeken Kozoğlu, “Geçen yıl TM 10.5 TL fiyat belirlemişti. Maliyetimiz ise kilogram başına 10 TL’ydi. Geçen seneden bu yana mağduriyetimiz devam ediyor. Maliyetler de her yıl artıyor. Üreticiye haksızlık yapılıyor” dedi.

(Hürriyet / Burak Coşan)

Fındığın kilosu Ordu'da 12 lira oldu

Ordu'da serbest piyasada 50 randımanlı kabuklu fındığın kilogramının 12 liradan işlem gördüğü belirtildi
Ordu'da fındık hasadına 29 Temmuz'da başlayan üreticiler, kuruttukları fındığı satışa sunmaya başladı.
Araçlarıyla fındığını pazara getiren üreticiler, tüccar ve manavların önünde yoğunluk oluşturdu.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, birçok üreticinin ürününü hasat ettikten sonra pazara indirmeye başladığını söyledi.

Kurban Bayramı öncesi tüccara yoğun şekilde fındık satıldığını belirten Soydan, "Bazı üreticilerimiz kurbanlık alacak. Bazı üreticilerimiz ise borçlarını kapatacak. Bu nedenle bugünlerde fındık piyasasında hareketlenme söz konusu." dedi.

Soydan, şu anda 50 randımanlı kabuklu fındığın serbest piyasada 12 liradan işlem gördüğü ancak bu fiyatın üreticileri ve kendilerini memnun etmediğini kaydederek, "12 lira fındığın maliyetidir. Bizim beklentimiz 15 lira." ifadesini kullandı.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıklayacağı fiyatı beklediklerini dile getiren Soydan, "TMO'nun açıklayacağı fiyatın ardından serbest piyasada şekillenen rakamın da yükseleceğini tahmin ediyoruz. İnanıyoruz ki TMO geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da üreticiyi mağdur etmeyecektir." diye konuştu.

Altınordu ilçesi Saraycık Mahallesi'nde yaşayan fındık üreticisi Sezgin Yücel, 500 kilogram fındık sattığını, karşılığında ise 6 bin lira aldığını söyledi.

Geçen sezona göre fındık rekoltesinin yarı yarıya az olduğunu savunan Yücel, "Hava şartlarından dolayı bu sezon fındığım azaldı ama önemli değil. Bugünlerimize şükürler olsun." dedi.

Fındıkta fiyat beklentisi 14-15 lira

Ulusal Fındık Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Başaran, "Bizim üretici olarak fiyat beklentimiz 14-15 lira" dedi.
Ulusal Fındık Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Levent Şahin Başaran, fındık üreticilerinin rekolte ve fiyatın açıklanmasını beklediklerini belirterek, "Bizim üretici olarak fiyat beklentimiz 14-15 lira. Üreticinin masrafları, mazot ve harmanlama giderlerimiz ortada. Bunlar bu şekildeyken 14-15 lira gibi bir rakam fındık için yüksek bir rakam değil. Kimseyi rahatsız edici bir rakam da değil." dedi.

Başaran, fındıkta bakım işlemlerinin tamamlandığını, hasat için son çalışmaların yapıldığını söyledi.

Fındık üreticisinin bir belirsizlik içinde olduğunu dile getiren Başaran, şöyle devam etti:

"Fındıkta iki önemli nokta var. Biri rekolte, diğeri fiyat. Rekoltenin çok yüksek olduğu dönemlerde birçok kesimden rekolte tahmini yapılıyordu ama bu yıl bir türlü rekolte açıklanmadı. Biz tahminleri ve sonuçları aşağı yukarı bilmemize rağmen resmi olarak böyle bir hakkımız olmadığı için açıklama yapamıyoruz. Resmi olarak bu tahminleri yapacak kurum Türkiye İstatistik Kurumudur. Fındık hasadına çok az bir zaman kalmasına rağmen halen piyasada fiyat oluşmamış. Rekolte açıklanması ve fiyat beklentisi var çiftçilerde. Şu an insanlar fındık bahçesinde çalışıyor fakat hasat edecekleri ürünü ne kadara satacaklarını bilmiyor. Bu muğlak durumun ortadan kalkması lazım. 'Fındık serbest piyasa şartlarında belirlenecek.' denildi ve öyle oluyor ama her ne kadar serbest piyasa şartlarında belirlenecek olsa da üstü kapalı ve belirsiz bir ortamın olmaması lazım."

"Fiyat beklentimiz 14-15 lira"

Fındıkta önemli oranda rekolte kaybı olduğunu söyleyen Başaran, "Hem Batı Karadeniz hem de Doğu Karadeniz'de haziran ayının ortalarında bahçede gördüğümüz fındığı şu an göremiyoruz. Büyük bir rekolte kaybı söz konusu. Çiftçilerimiz hasat öncesi hazırlıklarını yaptılar. Bunların hepsi bir maliyet ama çiftçi fiyat bilmiyor." diye konuştu.

Başaran, şunları kaydetti:
"Bizim üretici olarak fiyat beklentimiz 14-15 lira. Bu yüksek bir beklenti değil, maliyetlere baktığımızda fındık için çok yüksek bir rakam değil. Üreticinin masrafları, mazot ve diğer harmanlama giderlerimiz ortada. Bunlar bu şekildeyken 14-15 lira gibi bir rakam fındık için yüksek bir rakam değil. Kimseyi rahatsız edici bir rakam da değil."

Başaran, üreticinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için piyasada bu rakamın oluşması gerektiğini vurguladı.